16 нояб. 2012 г.

ბავშვის განვითარების მესამე თვე



mesame_tve.jpg
ბავშვის განვითარების მესამე თვეს აქვს თავისი გამოკვეთილი თავისებურებები. რა ხდება კონკრეტულად ამ ეტაპზე? 
ბავშვს უჩნდება ადრეული ჩვილობის პერიოდისთვის დამახასიათებელი  ემოციური რეაქცია, რომელიც მოზრდილისაკენაა მიმართული. ის თვალსაჩინოდ გამოხატავს თუ რამდენად სასიამოვნო და საჭიროა მოზრდილი ბავშვისათვის.  ეს რეაქცია არა მარტო ღიმილში და ქაოტურ მოძრაობით აქტივობაში გამოიხატება (როგორც ეს 2 თვის ასაკში შეიმჩნეოდა). ახლა უკვე მთელი თავისი არსებით თითქოსდა პასუხობს თქვენს მოკითხვას: იღიმება, ინაბება და მერე უცებ გამოცოცხლდება – ძაბავს ხელ-ფეხს, გაჩვენებთ, რომ თქვენსკენ მოისწრაფვის. ამ ემოციური, მეტყველებითი და მოძრაობითი აქტივობის ერთობლიობას ეწოდება “გამოცოცხლების კომპლექსი”. 
ამ ეტაპის სხვა აბსოლუტური სიახლეა-საგნის მიმართულებით ხელის მოძრაობის გაჩენა. თავიდან თითქოსდა ეს “შემთხვევით” ხდება: ბავშვი ცდილობს ხელი წაავლოს სათამაშოს. ახლო მომავალში ის უკვე შეეცდება არა მარტო ხელში მოიგდოს სასურველი საგანი, არამედ მიზანმიმართულად მოიზიდოს ის.  ბავშვის ვოკალიზაციებში  სულ უფრო ხშირად გაიგონებთ მკაფიო ხმოვნებს (“ა-ა-ა” , “უ-უ-უ”). მაგრამ ჯერჯერობით ესეც შემთხვევით ხასიათს ატარებს და კანონზომიერებას არ წარმოადგენს.  თქვენ გრძნობთ, რომ თქვენი ლაპარაკი, სიმღერა თუ ლექსი ბავშვში იწვევს გაძლიერებულ საორიენტაციო რეაქციას. საორიენტაციო რეაქცია  ეწოდება “რეაქციას სიახლეზე”. ის ბავშვს უჩნდება რეფლექსურად. ეს ნიშნავს იმას, რომ როგორც კი ბავშვის მხედველობის არეში ჩნდება რაღაც ახალი, უჩვეულო, სახალისო, ბავშვი უნებლიედ გადაირთვება ამ ახალ ობიექტზე. 
        განსაკუთრებულ სმენით საორიენტაციო რეაქციას  ბავშვში იწვევს  მოზრდილის ხმა. ის ეძებს მოლაპარაკეს, მომღერალს.  ბავშვს უჩნდება მისი სახის დანახვის სურვილი; როგორც წესი, ამგვარ მომენტებში  ჩნდება სწორედ  “გამოცოცხლების კომპლექსი”. ეს ცალკეული მხედველობითი, სმენითი, ტაქტილური და სხვა საორიენტაციო რეაქციები კი აღარ არის სიახლეზე, არამედ საორიენტაციო-კვლევითი აქტივობაა უკვე, რომელიც მოზრდილის საშუალებით გარესამყაროს შესახებ ინფორმაციის შეგროვებისკენ არის მიმართული. სამი თვის ასაკის ბავშვის კლასიკური პოზა-წევს მუცელზე და წინამხარზე დაყრდნობით, ცდილობს წამოწევას, ამ დროს პატარა უკვე კარგად იჭერს თავს. 
        უნდა აღინიშნოს, რომ ბავშვისთვის მოძრაობითი აქტივობა ფსიქიკური განვითარების და გრძნობის ორგანოთა სრულყოფის უმნიშვნელოვანესი პირობაა. როგორც კი ბავშვმა ისწავლა მუცელზე წოლის დროს თავის მყარად ჭერა, მისი მხედველობის არეში მაშინვე ჩნდება გაცილებით მეტი საგანი.  აღსანიშნავია, რომ რაც უფრო მეტი ანალიზატორი მონაწილეობს საგნის აღქმაში, მით მეტ ინფორმაციას იღებს პატარა.




3 თვისთვის
ემოციურ-სოციალური სფერო. ჩნდება სოციალური ღიმილი (ანუ თქვენს ღიმილზე ღიმილითვე პასუხობს)
 . მოსწონს, როცა ეთამაშებიან და ტირის, როცა თამაში წყდება
. ემოციებს უფრო აქტიურად, სახისა და სხეულის მონაწილეობით გამოხატავს
. ბაძავს უფროსების ზოგიერთ მოძრაობას და გამომეტყველებას
მოტორიკა (მოძრაობა). მუცელზე წოლისას თავსა და მკერდს წამოსწევს
. მუცელზე წოლისას სხეულის ზედა ნაწილის ასაწევად ეყრდნობა მოხრილ იდაყვებს
. მუცელზე ან ზურგზე წოლისას ფეხებს შლის და წიხლებს ისვრის
. შლის და კრავს მუჭს
. შლის და ეყრდნობა ფეხებს, როცა სწორ ზედაპირზე აყენებენ
. ხელი პირთან მიაქვს
. ჩამოკიდებულ სათამაშოებს ხელს ურტყამს
. ბღუჯავს და აქნევს ჩხრიალებს
მხედველობა. ყურადღებით ათვალიერებს სახეებს
. თვალს ადევნებს მოძრავ საგნებს
. ნაცნობ ადამიანებსა და საგნებს შორიდან ცნობს
. იწყებს თვალებისა და ხელების შეთანხმებულად გამოყენებას
სმენა და მეტყველება. მშობლის ხმის გაგონებაზე იღიმება
. აბრუნებს თავს იქით, საიდანაც ხმა მოესმა
. იწყებს ღუღუნს
. ბაძავს ზოგიერთი ბგერის წარმოთქმას
საყურადღებო ნიშნები. არ რეაგირებს ხმამაღალ ბგერებზე
. 2 თვისთვის არ აკვირდება თავის ხელებს
. 2-3 თვისა თვალს არ აყოლებს მოძრავ საგნებს
. 3 თვისთვის არ ბღუჯავს და არ უკავია საგნები
. 3-4 თვისა არ ღუღუნებს
. 4 თვია საგნებს პირში არ იდებს
. ღუღუნს იწყებს, მაგრამ 4 თვისთვისაც ვერ ახერხებს უფროსის წარმოთქმული ბგერების მიბაძვას
. 4 თვისთვის არ ეყრდნობა ფეხებს, როცა მყარ ზედაპირზე აყენებენ
. უჭირს ერთი ან ორივე თვალის ყველა მიმართულებით მიტრიალება
. როცა ღვიძავს, თითქმის ყოველთვის აელმებს თვალებს (თუმცა პირველ თვეებში თვალის დაელმება ხანდახან ნორმალურია)
. ყურადღებას არ აქცევს ახალ სახეებს
. ოთხი თვისთვის არ აბრუნებს თავს ხმაურის წყაროსკენ
. მანამდე შეძენილი უნარ-ჩვევების დაკარგვა მკვეთრად შესამჩნევია


http://www.shvilebi.ge
http://www.aversi.ge

Комментариев нет:

Отправить комментарий